
Nowoczesne budownictwo staje przed coraz poważniejszymi wyzwaniami, zarówno pod względem technologicznym, jak i ekologicznym. Większe wymagania w tym zakresie zmusiły firmy budowlane do korzystania z innowacyjnych materiałów, pozwalających na sprawniejsze stawianie konstrukcji, przy zapewnieniu wysokiej skuteczności. Jednym z coraz częściej wykorzystywanych w budownictwie materiałów, są kompozyty. Zobaczmy, czym są materiały kompozytowe i do czego się je wykorzystuje w branży budowlanej.
Materiał kompozytowy – co to jest?
Kompozyty to materiały powstałe z połączenia co najmniej dwóch komponentów, które różnią się właściwościami fizycznymi lub chemicznymi. Składają się z osnowy (materiału bazowego) oraz zbrojenia (materiału wzmacniającego), które współpracują ze sobą, tworząc materiał o nowych, często unikalnych właściwościach. Najczęściej stosowanymi materiałami bazowymi są polimery, metale i ceramika, a materiałami zbrojącymi — włókna szklane, węglowe lub aramidowe. Tak nietypowa konstrukcja sprawia, że materiały kompozytowe często wyróżniają się zwiększoną wytrzymałością i przewyższają właściwości poszczególnych produktów składowych.
Przykłady materiałów kompozytowych
Wśród kompozytów, które powszechnie wykorzystywane są przez branżę budowlaną, możemy wyróżnić:
- pręty kompozytowe: zwane również prętami zbrojeniowymi, wykorzystywane są przede wszystkim do wzmacniania betonu, co pozwala na tworzenie trwałych i wytrzymałych elementów konstrukcyjnych. Pręty są stosowane między innymi w budowie fundamentów, ścian, mostów oraz różnych innych elementów infrastrukturalnych;
- profile kompozytowe: to między innymi belki, słupy, kątowniki i inne elementy konstrukcyjne, które stosowane są przy budowie mostów, kładek, hal przemysłowych oraz różnego rodzaju konstrukcji nośnych. Ich lekkość i wysoka wytrzymałość sprawiają, że są idealnym materiałem do budowy konstrukcji wymagających dużej wytrzymałości mechanicznej przy jednoczesnym ograniczeniu masy;
- rury kompozytowe: znajdują szerokie zastosowanie w systemach wodociągowych, kanalizacyjnych oraz w instalacjach przemysłowych. W budownictwie infrastrukturalnym są wykorzystywane do budowy sieci wodociągowych, kanalizacyjnych oraz systemów odprowadzania deszczówki.
Materiały kompozytowe w budownictwie – zastosowanie
Kompozyty znalazły szerokie zastosowanie w branży budowlanej, między innymi przy:
- stawianiu konstrukcji: jako materiały zbrojeniowe, wzmacniające cały budynek, przykładowo, pręty kompozytowe mogą służyć do zbrojenia posadzek, sufitów, ścian;
- budowa mostów: materiały kompozytowe używane są do budowy zarówno małych mostów pieszych, jak i dużych konstrukcji mostowych;
- elementy wykończeniowe: kompozyty można wykorzystać też w branży wykończeniowej, do produkcji paneli ściennych, sufitowych oraz różnego rodzaju wykładzin elewacyjnych;
- modernizacja i renowacja budynków: pręty, profile czy rury kompozytowe stosowane są w istniejących już budynkach, gdy te potrzebują wzmocnienia lub naprawy.
Materiały kompozytowe w budownictwie wykorzystywane są na szeroką skalę. Ich nietuzinkowa konstrukcja sprawia, że świetnie sprawdzają się jako elementy wzmacniające, które zapewniają dłuższą żywotność i trwałość stawianych obiektów.
Główne obszary zastosowania materiałów kompozytowych w budownictwie inżynieryjnym
Współczesne materiały kompozytowe w budownictwie dzielą się na cztery główne grupy produktowe, z których każda rozwiązuje konkretny problem trwałościowy lub statyczny:
| Rozwiązanie kompozytowe | Zastępowany materiał tradycyjny | Kluczowa przewaga w budownictwie | Przykładowe obiekty budowlane |
|---|---|---|---|
| Pręty zbrojeniowe GFK (FRP Rebar) | Stal zbrojeniowa B500SP / stal nierdzewna | Całkowity brak korozji chlorkowej i karbonatyzacyjnej, neutralność magnetyczna, 4× mniejsza masa | Płyty denne, parkingi podziemne, nabrzeża, przyczółki mostowe, posadzki przemysłowe |
| Profile pultrudowane GFK (dwuteowniki, ceowniki, kątowniki) | Profile stalowe ocynkowane i aluminiowe | Odporność na agresywne opary i ścieki, brak mostków termicznych, elektroizolacyjność | Pomosty obsługowe, kładki piesze, drabiny, balustrady w oczyszczalniach i zakładach chemicznych |
| Taśmy i maty węglowe CFRP | Zewnętrzne wzmocnienia stalowe, nadbetony | Bardzo wysoki moduł sprężystości (E > 165 GPa) przy grubości zaledwie 1,2–1,4 mm | Wzmacnianie stropów, belek żelbetowych, słupów i obiektów mostowych przy zmianie sposobu użytkowania |
| Konsolowe łączniki i podkonstrukcje fasadowe GFK | Konsole ze stali i aluminium | Współczynnik λ ≈ 0,35 W/(m·K) radykalnie redukuje punktowe straty ciepła przez przegrody | Budownictwo energooszczędne, pasywne i elewacje wentylowane |
Dlaczego inwestorzy infrastrukturalni zastępują stal kompozytami?
1. Odporność na sól odladzającą i agresję środowiskową (klasy ekspozycji XD, XS, XA)
W obiektach mostowych, tunelach oraz garażach wielopoziomowych jony chlorkowe penetrują otulinę betonową i wywołują korozję wżerową stali, której produkty zwiększają objętość i rozsadzają beton od wewnątrz. Zastosowanie kompozytów z włókna szklanego eliminuje to zjawisko u źródła i pozwala zredukować wymaganą grubość otuliny betonowej.
2. Obiekty wrażliwe elektromagnetycznie i energetyczne
Kompozyty GFK są całkowicie transparentne dla fal radiowych i pola magnetycznego. Dlatego stanowią standard przy budowie fundamentów i ścian pod skanery rezonansu magnetycznego (MRI) w szpitalach, w laboratoriach badawczych, przy torowiskach z pętlami indukcyjnymi oraz na stacjach elektroenergetycznych WN/SN. Zobacz także dedykowaną stronę o rozwiązaniach kompozytowych GFK dla budownictwa i infrastruktury.


